Friday, April 18, 2008

Ni dieu ni maitre

Ook gefascineerd door de religieuze aanwezigheid in Antwerpen?

In het artikel in Verrekijkers 4 ging ik op bezoek bij een aantal religieuze gemeenschappen die opgericht werden door Afrikaanse, Indische en Russisch-sprekende gemeenschappen in Antwerpen. Als voorbereiding heb ik de berichtgeving in de media gevolgd en het viel me op dat daar een erg negatieve toon de dienst uitmaakt als het over de godsdientbeleving van migranten gaat. Er is niet allen de polariserende houding ten opzichte van ‘de moslimwereld’, waarbij het hele midden-oosten gemakshalve op een hoopje wordt gegooid, de Afrikaanse evangelische kerken worden steevast in één adem vernoemd met priesters die zich verrijken met de opbrengsten van de collectes in deze kerken. De boodschap klinkt – vaak expliciet – dat religie mensen in het beste geval dom houdt en een valse hoop opwekt met als gevolg dat gelovigen niet langer de handen uit de mouwen steken en zelf iets ondernemen om hun situatie te verbeteren. In het slechtste geval zou religie dan oproepen tot haat, zoals in de beeldvorming rond de Islam vaak wordt gepropageerd.

Ik wil best geloven dat journalisten hierbij niet gewoonweg op zoek zijn naar sensationele verhalen en enkel hun waakhondfunctie trachten uit te oefenen, maar wat mij hierbij opvalt is dat deze berichten een angst ten opzichte van religiositeit lijkt te verraden. Het lijkt wel alsof deze stemmen niet zozeer bezorgd zijn om een vermeende wilsverzwakking bij nieuwe migranten, maar eerder deze hernieuwde religieuze aanwezigheid in onze steden als een bedreiging voor de eigen seculariteit beschouwen. Waar is men bang voor? De oudere generatie lijkt erg beducht voor het keurslijf van religieuze voorschriften na de eigen jarenlange ontvoogdingsstrijd om zich te verlossen van het juk van de katholieke kerk in onze contreien. Alsof men bang is om deze, in feite recent verworven vrijheid, al onmiddelijk weer te verliezen als men de deur voor religie weer op een kier zet via de nieuwe migratiestromen. Terwijl elke groep een heel eigen weg heeft afgelegd en een zeer specifieke relatie met religiositeit heeft ontwikkeld. Voor de een zal religie beknotten en isoleren, voor de ander geeft religie net de vrijheid en kracht nodig om nieuwe samenlevingsverbanden te bouwen. Wie is ermee gediend om de religiositeit van Afrikaanse, Indische of Russisiche migranten door de bril van het zeer beperkte Vlaamse verleden te zien?

Wat denkt u? Staan wij nog te dicht bij ons eigen traumatisch verleden met de kerk om religie onbevooroordeeld tegemoet te treden of zullen we spoedig een positieve manier vinden om het samenleven met religieuze diversiteit in de stad te omarmen?

Tobi Lancsweert

1 comment:

leila said...

heum.. als insider in de islamitische gemeenschap merk ik dat relgie door jongeren juist gebruikt wordt om te empoweren.. een vaak aangehaalde koran vers op fora's en islamitische jongerenactiviteiten is de volgende :

» …Voorwaar, Allah verandert de toestand van een volk niet, totdat zij hun eigen toestand veranderen… » (hoofdstuk 13, vers 11)



Dit slaat zowel op het individu als op een gemeenschap. Wereldwijd zijn er moslims uit de gewone bevolking, bestaande uit jongeren, vrouwen, mannen ect..die zich hierdoor laten inspireren. Vooral in tijden van 'crisis' binnen de gemeenschap als ik het zo mag noemen ... een crisis die collectief ervaren wordt maar gelukkig ook tot constructieve activiteiten leidt. De aangehaalde vers stimuleert dus zelfreflectie, zelfkritiek, en het zelf ondernemen van actie om je eigen toestand beter te maken, en dit zonder te botsen met religie, in tegenstelling tot het vooroordeel dat religie mensen passief maakt ect..

Er bestaan heel veel vooroordelen over religie, maar ik denk dat dit oo komt doordat het bekeken wordt als iets dat je kunt scheiden van cultuur , tijd en context.. In mijn ogen gaat relgie hier altijd mee samen. In tijden hongersnood en rampen zal men zich sneller baseren op het lot, doordat men zich neergeslagen voelt. Maar wanneer er meer perspectieven mogelijk zijn, dan zal de vers dat stimuleerd tot actie en onderneming meer aangehaald worden. Beide aspecten zitten verweven in religie, maar tijd plaats context bepaald welke men voorang geeft naargelang de situatie.. een ander voorbeeld is het recht van de vrouw om een eigen inkomen te verwerven. In de islam is het een recht dat expleciet vermeld staat in vele overleveringen van de profeet vzmh, himself..dit al in de 7de eeuw.. anderzijds het belang van de moeder in de opvoeding van de kinderen wordt ook expleciet vermeld.. en wat merkt men.. afhankelijk van tijd , context en plaats wordt een bepaalde recht meer benadrukt door de omstandigheden. Vb doordat de aard van arbeid veranderd is, merkt men dat islamitische vrouwen meer en meer willen partciperen op de arbeidsmarkt, en tegelijk binnen de islam legitimering vinden om dat recht te doen gelden. enz.. Zijn gzn voorbeelden om aan te geven dat relgiie niet statisch is, maar dynamisch en zich vorm geeft binnen een context, tijd en plaats